Opatrując rany wojny

Poprzez nawiązane partnerstwa Zakon pomaga Ukrainie w zapewnieniu wsparcia medycznego osobom uciekającym przed wojną

Mateusz Ziomber i redakcja Columbii

19 lipca 2023 r.

Supreme Knight Patrick Kelly and Dr. Fedir Yurochko cut the ribbon on a donated endoscopic device during the supreme knight’s visit to Okhmatdyt Children’s Hospital in Lviv — Najwyższy Rycerz Patrick Kelly i doktor Fedir Yurochko przecinają wstęgę w trakcie przekazania wieży endoskopowej – wizyta Najwyższego Rycerza w Szpitalu Dziecięcym Okhmatdyt we Lwowie, 5 grudnia 2022. Obok pełniący obowiązki dyrektora dr Dmytro Kvit (po lewej) wraz z Delegatem Stanowym Ukrainy, Youriyem Maletskiym. Zdjęcie: Andrey Gorb

Końcem lutego 2022 roku, kilka dni po rosyjskiej inwazji, bp Radosław Zmitrowicz z Kamieńca Podolskiego wystosował apel o wsparcie lokalnych służb ratunkowych. Potrzebny był ambulans i zaopatrzenie medyczne. Do akcji wkroczyło kilka rad Rycerzy Kolumba z Radomia.

Szpital w Radomiu wycofywał z użytku karetkę wyposażoną w nieodpowiednie ogrzewanie. Rycerze wypełnili ją zaopatrzeniem medycznym, a ks. Gabriel Marciniak – Kapelan rady 15216 im. św. Kazimierza Królewicza – zawiózł ją na granicę. Po ośmiogodzinnym oczekiwaniu na specjalne zezwolenie na wjazd, dostarczył ambulans wraz z wyposażeniem do szpitala w Chmielnickim, ok. 240 km na wschód od Lwowa.

Pracujący w szpitalu Stepan Vadym podkreśla, że ten dar stanowi wielką pomoc: „Kiedy sytuacja jest dynamiczna, musimy sprawnie reagować. Dzięki ambulansowi możemy szybciej przewieźć pacjentów do innych placówek”.

W trakcie kolejnych 18 miesięcy priorytetem Rycerzy Kolumba było wsparcie dla osób dotkniętych wojną. Dzięki Funduszowi Solidarności z Ukrainą, który zgromadził ponad 21 milionów dolarów, Zakon mógł rozwinąć owocną współpracę z kilkoma szpitalami i organizacjami medycznymi, które służą migrantom wewnętrznym i innym osobom potrzebującym.

5 grudnia, w trakcie drugiej wizyty na Ukrainie, Najwyższy Rycerz Patrick Kelly w imieniu Zakonu przekazał lwowskiemu szpitalowi dziecięcemu Okhmatdyt dar w postaci zaawansowanego technologicznie endoskopu.

„Rycerzy Kolumba założył amerykański ksiądz, którego misją była pomoc kobietom i dzieciom” – mówił wtedy Najwyższy Rycerz. „Teraz, gdy Ukraina jest w potrzebie, cieszymy się, że możemy pomóc w ten skromny sposób”.

W lipcu br. Delegat Stanowy Youriy Maletskiy przekazał w imieniu Rycerzy podobny dar Centralnemu Szpitalowi Rejonowemu w Złoczowie, mieście położonym 65 km na wschód od Lwowa.

„Wskutek różnych kłopotów biurokratycznych szpitale funkcjonujące na peryferiach mają mniejsze wsparcie” – tłumaczy Maletskiy. „To właśnie dlatego zdecydowaliśmy się wesprzeć właśnie tę placówkę, która może i jest trochę mniejsza, ale nie mniej potrzebująca”.

Dyrektor szpitala, Taras Yatsunskiy, potwierdza, że ta darowizna wiele zmieni.

„Dzięki tej wieży endoskopowej będziemy mogli przeprowadzać złożone operacje i zapewniać wysokiej klasy opiekę pooperacyjną” – mówi Yatsunskiy, Rycerz rady 17735 im. św. Jana Bożego w Złoczowie. „Dzisiejsza uroczystość jest dla naszej społeczności niezwykle ważna i zaowocuje rzeczywistą poprawą stanu pacjentów”.

Doktor Doris Schulz z Argentyny, leczącą pacjenta w klinice w Dnieprze, 25 lipca 2023. *Zdjęcie: Andrey Gorb*

Do najważniejszych partnerstw Zakonu należy współpraca z inicjatywą STEP-IN, niosącą pomoc medyczną w realiach kryzysów humanitarnych. Pierwsza współpraca Rycerzy z tą instytucją rozpoczęła się w 2015 roku w Iraku i miała na celu pomoc osobom, które musiały opuścić swe domy. Zaangażowanie STEP-IN w Ukrainie, podobne do tego w Iraku, sprowadza się do organizacji szpitali polowych, ale z przeznaczeniem dla cywili.

„Naszą misją jest zapewnianie kompleksowych usług ochrony zdrowia ludziom uciekającym przed przemocą” – mówi Zuzanna Ulman, lekarz i menedżer projektu w STEP-IN. „Nie pracujemy na pierwszej linii walk, pomagamy tym, którzy dotarli w bezpieczne miejsca i potrzebują takiej dyskretnej pomocy”.

Dzięki finansowemu wsparciu Rycerzy, organizacja ta realizuje wielowymiarowe projekty, zapewniając podstawowe usługi medyczne i kluczowe zaopatrzenie dla lekarzy.

STEP-IN organizuje też w Ukrainie trzy rodzaje warsztatów: szkolenia dla lekarzy w zakresie leczenia politraumatycznego, szkolenia z pierwszej pomocy dla cywilów, oraz z „psychologicznej pierwszej pomocy”, głównie dla osób nie będących członkami zespołów medycznych, także księży, którzy często wspierają osoby cierpiące wskutek urazów lub doświadczające szoku.

„Cały zespół bardzo się ucieszył, gdy Rycerze wsparli naszą ukraińską działalność” – mówi Katarzyna Nowak, koordynator programów. „To był dla STEP-IN punkt zwrotny w zaangażowaniu na terytorium Ukrainy, umożliwiający nam niesienie pomocy.

Halyna Chumak jest jedną z tysięcy uciekających przed wojną osób, która otrzymała pomoc od STEP-IN.

„Naszą misją jest zapewnianie kompleksowych usług ochrony zdrowia ludziom uciekającym przed przemocą. Nie pracujemy na pierwszej linii walk, pomagamy tym, którzy dotarli w bezpieczne miejsca i potrzebują takiej dyskretnej pomocy”.

„Przejeżdżając przez Biełgorod widziałam bombardowanie Charkowa” – wspomina Halyna, mieszkająca obecnie z mężem Viktorem w Dnieprze. „Viktor dostał gangreny, usłyszeli o tym wolontariusze [STEP-IN] i dali mi odpowiednie leki. Teraz to ja mogę opiekować się mężem, jestem im za to bardzo wdzięczna”.

Zespół STEP-IN doskonale wie, że wypalenie, trauma i depresja stanowią ciągłe zagrożenie dla personelu ratującego życie i zdrowie, dlatego zorganizował program troski o zdrowie psychiczne dla personelu szpitalnego, pracowników organizacji pozarządowych i wolontariuszy.

Pediatra Hanna Martynets pracuje obecnie w charkowskim szpitalu STEP-IN jako internistka.

„Priorytetem są osoby uciekające przed wojną i potrzebujące lekarstw” – stwierdza. „Wiele osób na równi ze wsparciem medycznym potrzebuje też wsparcia psychologicznego”.

Niektóre spośród partnerstw nawiązanych przez Rycerzy Kolumba koncentrują się na zdrowiu psychicznym. Przykładowo, Rycerze z Iwano-Frankiwska we współpracy z International Catholic Migration Comission sfinansowali program rehabilitacji psychologicznej dla ukraińskich żołnierzy i ich rodzin.

Dzięki wsparciu Funduszu Solidarności z Ukrainą i współpracy z Canadian Wheelchair Foundation potrzebującym przekazano ponad 200 wózków inwalidzkich. Rozdysponowano także sprzęt medyczny i lekarstwa, ofiarowane przez katolickie organizacje opieki zdrowotnej.

„Rozmawiając z lekarzami często słyszę: Moglibyśmy uratować o wiele więcej istnień, gdybyśmy mieli odpowiedni sprzęt” – mówi Delegat Stanowy Maletskiy.

„Dzięki środkom z Funduszu Solidarności z Ukrainą Rycerze Kolumba zapewniają opiekę medyczną, a przez to ratują ludzkie istnienia i polepszają jakość życia” – dodaje. „To charyzmat Rycerzy Kolumba, coś co robiliśmy zawsze: troska o wdowy, dzieci, weteranów i osoby starsze”.

*****

Mateusz Ziomber jest redaktorem polskiej wersji Columbii.