Muzyczne wytchnienie od wojny

Dzięki wsparciu Zakonu ukraińskie chórzystki uczestniczyły w warsztatach w Polsce

26 września 2023 r.

Rafał Maciejewski prowadzi chór podczas lipcowych warsztatów Dominikańskiego Ośrodka Liturgicznego w Bazylice Świętej Trójcy w Krakowie. (Zdjęcie dzięki uprzejmości Dominikańskiego Ośrodka Liturgicznego)

Każdego roku Fundacja Dominikański Ośrodek Liturgiczny organizuje w Krakowie Warsztaty Muzyki Niezwykłej, wyjątkowy kurs śpiewu zakorzeniony w liturgii i modlitwie.

Od pierwszej edycji w roku 2013 inicjatywa zdobyła międzynarodowe uznanie, przyciągając także uczestników spoza Polski. W tegorocznych warsztatach, w dniach 3-9 lipca, udział wzięła wyjątkowa grupa: 10 kobiet z Ukrainy, których podróż do Polski i udział w warsztatach był możliwy dzięki finansowemu wsparciu Rycerzy Kolumba.

Uczestniczki przez tydzień poznawały chorał gregoriański, muzykę wielogłosową i śpiew kościołów wschodnich w murach pięknej, gotyckiej bazyliki zlokalizowanej w historycznym centrum Krakowa. Nie było to wydarzenie o charakterze wyłącznie kulturalnym, lecz doświadczenie wiary, nadziei i solidarności.

„Dla mnie to nie pomoc humanitarna, tylko duchowa” – mówi Olvia Yemets, która przyjechała z miasta Dniepr. „Czuję, że moje serce zdrowieje, ponieważ możemy tu przeżyć tydzień w spokoju, bez alarmów lotniczych i nocnych wybuchów”.

„Te spotkania, muzyka, którą tu wykonujemy, liturgia, którą tu sprawujemy, adoracja, którą odbywamy w obecności Jezusa eucharystycznego, jest przede wszystkim lekiem na wariactwo i bezsens wojny”, mówi o. Tomasz Samulnik, polski dominikanin, duszpasterz ukraińskich uczestników.

Większość tej grupy śpiewała już wspólnie w trakcie warsztatów organizowanych w Kijowie przez o. Samulnika i tamtejszych dominikanów. Uczestniczki należą do różnych chrześcijańskich tradycji – to katoliczki rzymskie, grekokatoliczki, a także kobiety wyznające prawosławie, co odzwierciedla specyfikę ukraińskiego społeczeństwa. Wszystkich łączy jednak pasja śpiewu liturgicznego.

Dla większości była to pierwsza możliwość głębszego poznania tradycji muzycznych Kościoła łacińskiego.

„W Ukrainie nie mamy możliwości nauki chorału gregoriańskiego” – mówi Olvia, rzymska katoliczka. „Teraz bardzo chcemy wprowadzić ten śpiew do naszych parafii”.

Svitlana Humeniuk, wykładająca w Ukraińskiej Narodowej Akademii Muzycznej w Kijowie, ma nadzieję, że warsztaty umożliwią jej popularyzację śpiewów Kościoła zachodniego. „Interesują mnie metodologiczne aspekty pracy z ludźmi, którzy nie posiadają wcześniejszego przygotowania muzycznego, dzięki temu mogłabym poszerzyć krąg osób zainteresowanych śpiewem” – tłumaczy.

Ukrainki dołączyły do grona ok. 400 śpiewaków i śpiewaczek z kilkunastu krajów świata, m.in. Polski, Danii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Meksyku, Argentyny, Filipin i Australii. Poza nauką śpiewu i dyrygentury, odbywającą się w trzynastowiecznej Bazylice Świętej Trójcy, program obejmował także zwiedzanie miasta, wykłady, Msze święte i liturgię godzin, a także wspólne posiłki. To okazje do spędzenia czasu z ludźmi wierzącymi, co stanowiło szczególną wartość dla ukraińskiej grupy.

„Bardzo doceniamy to, że Rycerze Kolumba dbają o takie duchowe i moralne wsparcie” – wyjaśnia pochodząca z Lwowa Olga Levchuk. „Doświadczenie solidarności jest dla nas niezwykle ważne”.

Według Svitlany Humeniuk, trwająca w jej kraju wojna daje nową perspektywę na znaczenie wiary i muzyki:

„Prawdopodobnie największą lekcją z tej wojny jest to, że rzeczy wydające się nam mocne i trwałe, jak budynki i mury, nie potrafią przetrwać ataków. Ale wiara i muzyka są trwalsze, silniejsze i bardziej odporne. To one dają siłę potrzebną do przetrwania”.

By dowiedzieć się więcej o Funduszu Solidarności z Ukrainą i realizowanej pomocy, odwiedź stronę kofc.org/ukrainie.

*****

Mateusz Ziomber jest redaktorem polskiej wersji czasopisma Columbia.